Hoe ontstaat decubitus?

Decubitus, ook wel bekend als doorligwonden, is een veelvoorkomende en ernstige complicatie bij mensen die langdurig bedlegerig zijn of in een rolstoel zitten. Goede kennis van het ontstaan van decubitus is essentieel om problemen vroegtijdig te herkennen en effectieve maatregelen te nemen.

Druk(punten)

Decubitus ontstaat door een combinatie van factoren, waarbij langdurige druk op de huid en het onderliggende weefsel de hoofdrol speelt. Wanneer iemand niet voldoende van houding verandert, ontstaat er druk op specifieke delen van het lichaam, vooral op uitstekende botdelen zoals de stuit, hielen, heupen en enkels. Deze constante druk zorgt ervoor dat de bloedtoevoer naar het weefsel verminderd. Hierdoor kunnen voedingsstoffen niet meer goed worden opgenomen en afvalstoffen niet meer goed afgevoerd en zorgt ervoor dat de cel afsterft. Door dit proces zullen ook de omliggende cellen afsterven en kan er een wond ontstaan in de diepere huidlagen.

Wrijving en/of schuifkrachten

Naast druk zijn wrijving en schuifkrachten ook belangrijke risicofactoren voor het ontstaan van decubitus. Wrijving ontstaat bijvoorbeeld wanneer een cliënt rechtop zit in bed en langzaam naar beneden glijdt, waardoor de huid over het matras schuurt. Ook een schuifkrachten is een kracht parallel aan het huidoppervlak, maar dan ontstaat de schade onder de huid. Door schuifkrachten rekken en buigen bloedvaten waardoor minder bloed vervoerd kan worden en cellen afsterven.

Schuifkrachten

Schuifkrachten (of schuifspanning) ontstaan binnen in en onder de huid, tijdens een beweging waarbij de huid en de onderlaag niet langs elkaar heen kunnen bewegen. Denk aan het onderuitzakken op een stoel of in bed, waarbij de huid zit ‘vastgeplakt’ aan de onderlaag en er hierdoor alleen een onderhuidse verplaatsing kan plaatsvinden.

Wrijving

Wrijving ontstaat bij een glijdende beweging tussen de huid en de onderlaag, bijvoorbeeld de zitting van een stoel. Denk aan het onderuitglijden op een stoel of het verschuiven van een cliënt in bed. Een vochtige huid kan zorgen voor een toename van de wrijving.

Andere risico factoren

Naast druk, wrijf- en schuifkrachten zijn er nog een groot aantal andere bepalende factoren. Met name de algemene gezondheidstoestand, voeding en een verminderde mobiliteit, waarbij cliënten zichzelf niet kunnen verplaatsen, speelt een belangrijke rol. Helemaal wanneer zij niet goed voelen of kunnen aangeven dat de huid bekneld raakt.

Ook het microklimaat van de huid speelt een belangrijke rol. Dit is de combinatie van de temperatuur, vochtigheid en ventilatie op en rondom de huid. Zeker bij bed- of rolstoelgebonden cliënten is een goede regulering van het microklimaat van de huid belangrijk. Bij het veranderen van de omgevingstemperatuur van de huid wordt de huid een stuk kwetsbaarder. Dit kan bijvoorbeeld wanneer een cliënt erg zweet door koorts of wanneer de huid nat wordt door incontinentie. De huid kan in deze gevallen gaan verweken en zo ontstaat er een aanzienlijk hogere kans op doorligplekken.

Hoe voorkom je decubitus

Om decubitus te voorkomen zijn frequente houdingsveranderingen en het gebruik van goede matrassen en materialen essentieel. Regelmatige inspectie van de huid met aandacht voor rode, warme of pijnlijke plekken draagt bij aan vroegtijdige opsporing.

Wil je meer weten over het voorkomen van decubitus kijk dan ook eens naar: Hoe voorkom je decubitus?

Het voorkomen van decubitus vraagt niet alleen om goede zorg, maar ook om slimme innovaties in hulpmiddelen en materialen. Het is belangrijk up-to-date te blijven over de nieuwste ontwikkelingen, zodat cliënten én zorgverleners optimaal ondersteund worden. TR Care biedt effectieve oplossingen en deelt graag de meest recente inzichten voor optimale decubituspreventie. Neem hiervoor gerust contact met ons op.